Het voetbal is allang geen sport meer die zich aan kapitaal onttrekt, het ís kapitaal geworden. CVC zit in LaLiga en Ligue 1, Clearlake bezit Chelsea, Arctos heeft een stuk van PSG. Ook dichter bij huis is dat patroon zichtbaar: de Eredivisie droeg de meerderheid van haar eigen mediatak, EMM, al in 2012 over aan Fox, een belang dat sinds de overname van 21st Century Fox in 2019 via ESPN in handen van Disney ligt. Sport en met name voetbal is een veelgevraagde asset voor institutioneel kapitaal op zoek naar groeiende kasstromen.
Het WK 2026 was het meest winstgevende WK ooit; naar verwachting kan het volgende WK dat nooit evenaren. Verzin een list die zorgt voor meer. Wie de waarde van voetbal verder wil laten groeien, moet nieuwe verdienmodellen vinden. Vanuit dat perspectief was Gianni Infantino’s plan om het WK onder te brengen in een aparte holding, FIFA Forward Enterprise, niet eens zo gek. Verkoop 20% van een entiteit ter waarde van $20 miljard, haal $4,2 miljard op, verdeel dat onder 211 lidbonden. Op een PowerPoint-slide een sluitende deal. Maar voetbal is geen PowerPoint-slide. Het plan werd gesmeed buiten FIFA’s eigen bestuursorganen om, met een kunstmatig korte deadline en een investeerder uit de Trump entourage.
Voetbal zag dit scenario al eerder en ook dat strandde. In 2021 lanceerden twaalf topclubs in het geheim een Super League, buiten UEFA om. Het was financieel niet onlogisch: de clubs zagen hun inkomsten achterblijven en stonden open voor een nieuw model. Ook dat plan werd ’s nachts, zonder enige consultatie, de wereld in geslingerd en stortte binnen 48 uur in onder protest van fans en clubs. Deze zomer trokken de laatste believers, Real Madrid en Barcelona, zich terug. Zes jaar strijd, geen wedstrijd gespeeld.
Het verschil zit ‘m niet in de logica, maar in het principe: UEFA’s bezwaar tegen FFE was niet procesmatig maar inhoudelijk: het WK is geen bezit dat je vrij mag verkopen. Diezelfde weerstand gold voor de Super League: een gesloten competitie ondermijnt de piramide, hoe je het ook verpakt.
Interessant is wat UEFA er zelf mee deed. In plaats van stil te staan na de Super League-dreiging, herbouwde het de eigen commerciële motor: een nieuwe competitieopzet met meer, spannende wedstrijden en UC3, een joint venture die de clubs structureel medebeslissingsrecht geeft over de uitbating van het toernooi. De zeggenschap waar de Super League-clubs ooit buiten UEFA om naar grepen, is nu georganiseerd bínnen UEFA. Resultaat: €4,4 miljard inkomsten in het eerste seizoen 2024/2025. In de tweede cyclus 2027-2031 leveren de inkomsten uit sponsoring en mediaverkoop nog veel meer op. Geen externe aandeelhouder nodig.
Dat is het echte antwoord op wat FFE en de Super League allebei zochten: een kortere weg naar meer geld door zeggenschap te herverdelen buiten de instituties om. Beide liepen stuk op dezelfde punten: gebrek aan transparantie, een onduidelijk governance model, externe financiers die te nadrukkelijk kunnen profiteren en onvoorstelbaar slechte interne en externe communicatie. De financiële logica was misschien verdedigbaar, de bestuurlijke naïviteit eromheen onbegrijpelijk, voortkomend uit het brein van mensen die zich onaantastbaar achten.
De soap zal nog wel even doorgaan. Als ik dit schrijf, is Infantino nog in functie. De druk op hem neemt toe. Wat zal er met hem gebeuren? Neemt UEFA de macht over? Komt er een impasse? Hoe dan ook, de honger naar nieuw kapitaal is onstilbaar. Het zal niet lang duren voordat iemand met iets meer sensitiviteit en een uitgekiende lobby eenzelfde soort plan presenteert.
Deze column is gepubliceerd in Broadcast Magazine, 10 september 2026.
