Over veelgehoorde mythes die niet kloppen

Iedere industrie heeft zo zijn eigen mythes die niet kloppen. Ook in de wereld van sport en economie zijn er veel voorbeelden, verhalen die keer op keer herhaald worden maar die niet gestoeld zijn op de realiteit. Vanwege de grote aantrekkingskracht van sport als gespreksonderwerp, worden deze verhalen keer op keer herhaald. Een aantal van die mythes die maar de ronde blijven doen, werden besproken in de uitzending van BNR Zakendoen op 19 februari 2020.

Mythe 1: Een grote transfer van een bekende voetballer wordt volledig terugverdiend met de verkoop van shirts met zijn naam erop.

Mythe 2: Grote sponsors zoals adidas of Nike bepalen welke speler waar speelt en hebben invloed op de opstelling.

Mythe 3: Als bijvoorbeeld Ajax een nieuwe hoofdsponsor aankondigt, nemen rivaliserende fans van bijvoorbeeld Feyenoord in groten getale afstand van dat merk.

Vrijdag 7 november 2014: Ajax kondigt aan dat Ziggo de nieuwe hoofdsponsor wordt.

Mythe 4: Sponsoring is weggegooid geld.

In de uitzending onder leiding van Thomas van Zijl ging het over het ontstaan van deze mythes, waarom ze niet kloppen en hoe het wel zit. De uitzending kun je terugluisteren via deze BNR-link. De podcast-aflevering vind je hier.

Over Generatie Z en de consumptie van sport

Generatie Z wordt gevormd door mensen geboren tussen 1995 en 2010. Het zijn digital natives, mensen die eerder konden swipen dan spreken. Ze zijn opgegroeid met de mobiele telefoon die een belangrijke rol speelt in hun leven, als oog op de wereld en als instrument om te verbinden en te delen.

Er wordt veel over deze generatie geschreven. Trendwatcher René Boender en psycholoog Jos Ahlers interviewden de afgelopen tien jaar meer dan 15.000 Zoomers (zoals ze ook wel worden genoemd) en schreven daar drie boeken over.

In BNR Zakendoen ging het op 5 februari over Gen Z en hun consumptie van sport. Sport is belangrijk in het leven van de Gen Z-ers en wordt vooral op mobiele apparaten gevolgd en gekeken met focus op doelpunten/scores en andere bijzondere momenten.

In de Verenigde Staten zijn er sportkanalen die zich volledig op Generatie Z richten, zoals Overtime en Whistle. Overtime richt zich vooral op de de sterren van morgen in het basketbal en American football en op jonge atleten met exceptionele talenten. Beelden worden met de mobiele telefoon gemaakt door freelancers uit dezelfde leeftijdsgroep (peers), die de content versnijden in ruwe en authentieke beelden. Het gaat om wedstrijden, maar vooral om het dagelijks leven van de atleten waarvan sommigen meer social media volgers hebben dan gearriveerde sportsterren. Overtime heeft meer dan 1 miljard viewers per maand die meer dan 250 miljoen minuten kijken. De investeerders staan in de rij voor dit soort ventures, maar het generen van commerciële inkomsten is nog niet eenvoudig en moet komen uit onder meer advertising, sponsoring, de verkoop van merchandise en het organiseren van eigen evenementen.

Generatie Z sport zelf ook, om fit te blijven maar ook vanwege de sociale component om actief te zijn met leeftijdsgenoten. Traditionele lidmaatschappen zijn minder interessant voor deze groep. Sporten wordt gedaan als er zin en tijd is en nieuwe marketingconcepten als ClassPas, One.Fit en Champ spelen in op die behoefte. Ook het spelen van games blijft maar groeien, de share of wallet van mobiele games wordt jaar op jaar groter.

Ook in Nederland zijn er goede voorbeelden van concepten die zich richten op Generatie Z. KNVB heeft Kicks ontwikkeld, een combinatie van Cross-Fit en voetbal. Only Football van Soufiane Touzani heeft honderduizenden Z-ers als volger en speelt met verschillende formats in op de behoefte van de doelgroep en adverteerders. Een ander goed voorbeeld is de Tour de Tietema, die met een serie van bijzondere challenges in staat bleek jonge mensen te interesseren in de Tour de France. Voetbalclubs als Ajax en AZ hebben jonge marketeers in dienst die zich volledig richten op het betrekken van Generatie Z.

Wat zijn belangrijke inzichten voor sportorganisaties en mediabedrijven die zich op Generatie Z willen richten? Zorg voor zichtbaarheid op mobiele apparaten, met . YouTube als een van de belangrijkste kanalen. Breng verhalen uit het leven van sporters en coaches, idealiter gepresenteerd door leeftijdsgenoten. Zorg er voor dat de content rauw en niet te gestileerd is, dat verhoogt de authenticiteit. Verspreid highlight videos om de betrokkenheid bij de doelgroep te vergroten. Zorg ervoor dat je sport altijd ‘aanstaat’ (always on) op de social media kanalen die Gen Z-ers volgen.

Ook in deze aflevering van BNR ‘Over sport en economie’ kwamen de vragen van Thomas van Zijl. De uitzending is hier terug te kijken en hier terug te luisteren. Alle uitzendingen van deze serie zijn te vinden op deze website, de website van BNR en ook te beluisteren via je favoriete podcast app.

Over voetbalplaatjes en andere spaaracties

Albert Heijn boekt in de eerste weken van 2020 communicatieve en commerciële successen met de voetbalplaatjes spaaractie. Dit jaar met nieuwe elementen, zoals het digitale album en de mini-games. Maar het mechanisme van het sparen van sporters is al meer dan 100 jaar oud.

In 1907 kwam het sigarettenmerk Union met een actie waarbij 30 zwart-wit plaatjes van voetballers konden worden gespaard, nog zonder album. Het resulteerde in een stijging van de verkoop. Het zorgde er ook voor dat aan de namen van voetballers die al bekend waren ook een gezicht werd gekoppeld, omdat er incidenteel tekeningen werden afgebeeld bij de verslagen van voetbalwedstrijden. Volgens een anekdote vond zelfs koningin Wilhelmina dat voetballer Bok de Korver nog bekender was dan zijzelf, met dank dus aan Union sigaretten. In de jaren daarna komen er meer sigarettenmerken met voetbalplaatjes. Tijdens de Olympische Spelen van 1928 zijn er ook verschillende spaaracties. Aan het begin van de jaren 30 start het tabaksmerk Miss Blanche een spaaractie met de eerste kleurenplaatjes die bovendien in een album konden worden geplakt. Het ging daarbij niet alleen om voetballers, maar ook om wielrenners, andere sporters en filmsterren. In de jaren 30 werden de acties zo populair dat ze werden verboden vanwege oneerlijke concurrentie.

Het Union-voetbalplaatje uit 1907 van Toine van Renthergem,
Oranje international en speler van onder meer HC&FC Victoria 1893.

In de jaren 50 keren de plaatjes terug door acties van merken als Bolletje, Brio, Red Band en Planta met albums met voetballers, schaatsers en andere sporters. Maar ook met speldjes, sigarenbandjes, poppetjes, koppen en munten wordt de verzamelwoede aangewakkerd.

Vanaf de jaren 60 komen er plaatjes op de markt waarvoor betaald moet worden, van Van der Hout en van Panini. Het eerste Panini-album in Nederland werd in 1978 geintroduceerd.

Het is Plus Supermarkten die als sponsor van de Eredivisie in 2005 de voetbalplaatjes terugbrengt. Met groot succes want het zorgt voor een versterking van het merk en substantiële extra omzet in de winkels. Na drie jaar neemt Albert Heijn het concept over. In 2016 komt Plus weer een keer terug met een plaatsjesactie.

De huidige plaatsjesactie van Albert Heijn is ongekend succesvol. Er zijn 262 uniek plaatjes van alle spelers van de Eredivisie, Oranje en de OranjeLeeuwinnen. Ook dit jaar is er een app met als noviteiten een digitaal album en vier spelletjes. De aantallen zijn enorm: er zijn één miljoen albums en dertig miljoen plaatjes geproduceerd. De app is twee keer zoveel gedownload als vorig jaar. Er zijn inmiddels als 7,5 miljoen plaatjes gescand en de mini-games zijn 2,5 miljoen keer gespeeld. Er is een positieve invloed op merkvoorkeur en omzet en Albert Heijn verstevigt haar positie als sponsor van de KNVB en het Nederlandse voetbal. De actie loopt tot en met 16 februari.

Concurrent Jumbo is vandaag (29 januari) gestart met een actie voor kaarten voor de Jumbo Super Friday tijdens de Formule 1 Grand Prix in Zandvoort. Met een actiecode kunnen klanten maximaal zes kaarten met 50% korting bestellen.

Sport en sparen, het is al 113 jaar een succesvolle formule. In BNR Zakendoen van 28 januari bespraken we de historie, de ontwikkelingen, de investeringen én de opbrengsten voor alle betrokkenen. Het item stond onder leiding van presentator Thomas van Zijl, de Zakenpartner was Mirjam Bink van I-recruiting en ONL voor Ondernemers.

De uitzending is terug te vinden als video of podcast.

Sportforum Langs de Lijn En Omstreken

In het eerste Sportforum van 2020 ging het op 6 januari over trainingskampen in Qatar, de uitdagingen voor Oranje bondscoach Ronald Koeman, langebaanschaatsen, shorttrack, darts en volleybal.

De uitzending stond onder leiding van Jeroen Stomphorst en Henk van Steeg. Gasten waren N)S Sport-verslaggever Joris van den Bergh, AD Sportwereld-jpurnalist Daniël Dwarswaard en Marcel Beerthuizen van sponsoringadviesbureau bigplans.

De uitzending kun je hier terugluisteren.

Over de gamechangers van 2019

2019 was een interessant jaar voor de wereld van sport en economie met een aantal gebeurtenissen die van invloed zullen zijn op de sportindustrie in de komende jaren. In de laatste aflevering van BNR Zakendoen #sporteconomie van 2019 ging het over deze gamechangers.

De belangrijkste ontwikkeling is wat mij betreft de toenemende invloed van overheden op de mondiale sport. Steeds meer Arabische en Aziatische landen zien in sport een interessant vehikel om te investeren en/of propaganda mee te bedrijven. China en Saudie-Arabië zijn twee voorbeelden van landen die steeds meer grote sportevenementen binnen hun landsgrenzen halen, met in hun kielzog het bedrijfsleven dat sponsor wordt van de overkoepelende organisaties of daaraan verbonden clubs. De Houston Rockets, de NBA en Arsenal hebben ervaren wat het gevolg is als een directeur van een club (Daryl Morey) of een atleet (Mesut Özil) zijn persoonlijke mening geeft over politieke ontwikkelingen, in dit geval in China. De Chinese overheid, uitzendorganisaties en het bedrijfsleven laten direct merken daar niet van gediend te zijn. Boycots, het niet uitzenden van sportwedstrijden op de Chinese tv, Chinese sponsors die zich terugtrekken: de financiële schade is enorm.

Grote sportorganisaties als het IOC, FIFA en UEFA zijn in steeds grotere mate afhankelijk van sponsors uit China en organiseren hun evenementen in dat land. Het heeft tot gevolg dat deze organisaties zich steeds meer op de vlakte zullen houden als het gaat over het beknotten van de vrijheid van meningsuiting en de schending van mensenrechten. Sport zou een middel moeten zijn om te verbinden en bestuurders moeten zich afvragen hoe ze de kracht van sport juist kunnen inzetten voor een betere wereld.

Er zijn gelukkig ook partijen die zich nadrukkelijk uitspreken tegen misstanden of achter mensen gaan staan die ongelijkheid aanvechten. Het beste en commercieel meest succesvolle voorbeeld is Nike en de Just Do It-campagne met Colin Kaepernick. Het heeft mensen van het merk afgestoten, maar ook veel (jonge) mensen tot een nog grotere fan gemaakt: de groei in marktaandeel en omzet was ongekend.

Het grootste succes in Nederland was wat mij betreft het binnenhalen van de Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix. Een huzarenstukje van twee bureaus, SportVibes en TIG Sports, die in korte tijd gezamenlijk vele miljoenen uit de Nederlandse markt wisten te halen om dit mogelijk te maken. Het was een weg vol hindernissen waarvan er waarschijnlijk nog wel enkele zullen opdoemen, maar ik verwacht een spectaculair evenement in mei van het volgende jaar.

De grootste verandering dit jaar zal vooral volgend jaar van invloed zijn: de aanpassing van Rule40 van het IOC die sponsors van Olympische bonden, teams en atleten meer mogelijkheden geeft in te haken op hun betrokkenheid. Als gevolg van een door Duitse atleten aangespannen rechtszaak heeft het IOC deze Regel 40 aangepast. Het is waarschijnlijk het begin van een meer rechtvaardige verdeling van de miljarden die het IOC verdient.

Wat ook opvalt is dat steeds meer investeringsmaatschappijen hun ogen op de sport en dan met name voetbal hebben gericht. De wereldtop van het voetbal is uitgegroeid tot een lucratieve bedrijfstak. Als het gaat om de investering in evenementen, clubs, uitzendrechten en transfers zijn de grenzen nog lang niet zijn bereikt.

Tot slot was er ook nog even aandacht voor het NOC*NSF Sportgala met een voorspelling van de winnaars: Virgil van Dijk, Sifan Hassan, de Nederlandse handbal vrouwen, Erik ten Hag en Jetze Plat. Voetbal wordt nog steeds genegeerd door de Olympiërs die hun stem mogen uitbrengen: Niet Virgil maar Mathieu van der Poel werd Sportman van het Jaar, in plaats van Erik ten Hag werd Hugo Haak Coach van het Jaar.

De uitzending van BNR Zakendoen werd geleid door presentator Thomas van Zijl, de Zakenpartner was Maria van der Heijden van MVO Nederland. Terugkijken of luisteren kan met een video of een podcast.

Over blockchain en cryptovaluta in de sport

In 2014 was de NBA-franchise Sacramento Kings de eerste sportclub ter wereld die de bitcoin als betaalmiddel accepteerde. Inmiddels worden blockchain en cryptovaluta steeds vaker ingezet in de professionele sportwereld. Meestal in de vorm van een sponsorship door een cryptogeldmerk dat sponsor wordt met als doel meer naamsbekendheid te krijgen, zoals de samenwerking tussen het Formule 1 team van Red Bull en Futurocoin. Leonel Messi verbond zijn naam aan de Finney blockchain smartphone, Mike Tyson heeft zijn eigen bitcoin.

Vorige week werd de Juventus Official Fan Token gelanceerd, die gebaseerd is op de cryptomunt Chiliz. Door tokens te kopen (voor 2 euro), te ruilen of te verzamelen (door middel van een Token Hunt à la Pokemon Go) worden fans van Juventus (dat zijn er 400 miljoen) meer betrokken bij de club. Ze kunnen invloed uitoefenen op bepaalde beslissingen en maken kans op bijzondere belevenissen. Initiatiefnemer Socios.com, een op Malta gevestigde onderneming met funding van particuliere investeerders uit de gokwereld, betaalt een sponsorfee aan de club en krijgt een deel van de opbrengst van de verkochte tokens, die verhandelbaar zijn op het Binance-platform. Socios.com heeft ook partnerships met Paris Saint-Germain, AS Roma, Galatasaray, Atletico Madrid en West Ham United aangekondigd. 

Het verdienmodel moet zich nog bewijzen maar als het vertrouwen in blockchain toeneemt zullen steeds meer sportorganisaties inhaken op deze ontwikkeling.

In BNR Zakendoen #sporteconomie van 11 december 2019 ging het over de actuele ontwikkelingen en toekomstperspectieven van blockchain en cryptovaluta in de sport. De video van de uitzending vind je hier, de podcast vind je hier.

Over cult en commercie

Cult staat voor een subcultuur, voor een levensstijl. Een cultstatus ontstaat als iets of iemand de status van verering bereikt bij een (kleine) intens betrokken groep liefhebbers.

In de sport zijn er talrijke voorbeelden van clubs, sporters, coaches, commentatoren en evenementen die de cultstatus hebben verworven. In de hedendaagse sport biedt dat ook commerciële kansen. Kan dat wel, mag dat wel of is cult en commercie een contradictio in terminis?

In BNR Zakendoen ging het op 4 december over cult en commercie in de sport. Met presentator Thomas van Zijl en Zakenpartner Lieve Declercq.

De uitzending kun je hier bekijken en hier beluisteren.

Over Formule-E

Afgelopen weekend ging de zesde editie van de Formule-E van start, de mondiale koningsklasse voor elektrische racewagens. In vergelijking met het eerste seizoen 2014/2015 is er veel veranderd. Toen reden de auto’s niet harder dan 200 kilometer per uur, inmiddels is dat 280 kilometer. In dat eerste seizoen werd er tijdens de race van auto gewisseld vanwege het vermogen van de batterijen. Nu duurt de race 45 minuten en 1 ronde met één bolide. Naast Fan Boost, waarmee fans vijf coureurs extra power kunnen geven, is er ook de Attack Mode, een gamefication modus in het parcours waarmee de coureurs eveneens meer energie krijgen en eenvoudiger kunnen inhalen.

Formule-E richt zich op de Millennials, de ePrixs vinden plaats op een stratencircuit in wereldsteden als Mexico City, Parijs, New York, Santiago en Londen. Ook sponsors vinden de weg naar Formule-E. Er is een titelsponsor (ABB) en er zijn vele evenement- en teamsponsors. Heineken heeft de kracht van Formule-E herkend. Automerken als Mercedes-Benz en Porsche zijn dit seizoen ingestapt omdat ze de sport kunnen gebruiken als laboratorium voor innovatie. Steeds meer innovaties uit Formule-E vinden hun weg naar de consument, zoals regeneratief remmen, de verhoogde topsnelheid, batterijefficientie en oplaadsnelheid.

De kans is groot dat Max Verstappen eerder wereldkampioen wordt dan Nyck de Vries of Robin Frijns, de twee Nederlanders in Formule-E. Maar dat Formule-E uiteindelijk Formule 1 gaat overstijgen, lijkt gezien de ontwikkelingen in de maatschappij en de auto-industrie een kwestie van tijd.

De uitzending stond onder leiding van Thomas van Zijl, de Zakenpartner was Inge Brakman. De video van de uitzending (duur 6’30”) vind je hier, de podcast vind je hier.

Alle uitzendingen van BNR Zakendoen zijn als podcast te beluisteren via je favoriete podcast platform onder de titel ‘Over sport en economie’.

Over Ajax

Een bizarre Champions League wedstrijd met bizarre statistieken in de avond van 4 november 2019 vormde de aanleiding om op 5 november in het sporteconomie-item in BNR Zakendoen aandacht te besteden aan hoofdrolspeler Ajax.

Ajax is in ieder geval financieel de Eredivisie aan het ontstijgen en blijft grenzen verleggen, zowel op het veld als daarbuiten. Wat betekenen de Europese successen voor het merk Ajax? Hoe verhoudt de club zich tot de rest van de Eredivisie? Wat is het gevolg van de grote verschillen? Wat zijn uitdagingen en groeimogelijkheden voor Ajax? Hoe ga je als prominent merk om met je maatschappelijke rol?

Thomas van Zijl stelde de vragen vanaf de Export Beurs in Breda, Marcel Beerthuizen antwoordde vanuit de BNR-studio in Amsterdam. De video van de uitzending kun je hier terugkijken. De audio-opname is ook gepubliceerd als podcast en vind je hier.

Over scheidsrechters, commercie en de media

Een goede scheidsrechter valt niet op bij de wedstrijd die hij arbitreert. Als een goede regisseur die de strijd in de juiste banen leidt en zorgt voor een rechtvaardig verloop van de twee- of meerstrijd.

Buiten het strijdtoneel vallen scheidsrechters des te vaker op en dat hebben we het in Nederland met name over de leidsmannen in het voetbal. Zij zijn dagelijks onderwerp van gesprek door hun beslissingen op het veld en steeds vaker door hun optredens buiten het veld door hun opinies in talkshows, bedrijfspresentaties, boeken, YouTube-kanalen en theatershows. Ook de baas van het corps geeft iedere week zijn eigen mening, hetgeen de eenduidigheid niet altijd tegen goede komt…

Je mening geven is niet in iedere sport toegestaan. Damian Steiner, de gold-badge umpire van de Wimbledon finale van dit jaar, werd ontslagen vanwege het geven van een interview. Daar had hij toestemming voor moeten vragen. De ATP was onverbiddelijk: wegwezen.

Dat scheidsrechters ook rolmodellen zijn, laat (’s werelds beste) rugby referee Nigel Owens zien; de Welshman is een prominent vertegenwoordiger van de LGBT-community nadat hij in 2007 uit de kast was gekomen.

Er wordt in allerlei sporten gebruik gemaakt van technologie om de scheidsrechter te ondersteunen. Dat helpt maar zorgt ook voor extra discussie. In het Amerikaanse honkbal wordt in de Atlantic League gebruikt gemaakt van TrackMan, een 3-D Doppler radar die de scheidsrechter laat weten of de bal slag of wijd is en die accurater is dan de mens, die een score van 88% haalt. Een goede ontwikkeling? Ik denk van wel. Eén ding is zeker: van robots in talkshows zal het voorlopig niet komen. 

BNR Zakendoen ging op 2 oktober 2019 over scheidsrechters, commercie en de media. Onder leiding van Thomas van Zijl met assistentie van Désirée van Boxtel. De video en podcast van de uitzending vind je via de linkjes.