Over een terugblik en vooruitblik op 2019

In de laatste uitzending van de maand juli besteedden we in BNR Zakendoen aandacht aan de eerste zeven maanden van het jaar en keken we vooruit naar de resterende maanden.

Tot nu toe is 2019 een aansprekend en succesvol sportjaar: Ajax in de Champions League, Oranje in de finale van de UEFA’s Nations League finale, Kiki Bertens die de vierde plaats op de wereldranglijst bereikte, Max Verstappen met zijn winst in Oostenrijk en Duitsland, de etappesuccessen van Jumbo Visma en niet te vergeten de successen van Mathieu van der Poel, Kjeld Nuis, Suzanne Schulting en Michael van Gerwen.

Sponsors maken dankbaar gebruik van die successen, zoals ING en Nike in het voetbal, Visma in het wielrennen, Ziggo met Ajax en Ziggo Sport met Formule 1 en Champions League voetbal.

Op het terrein van sport en economie steken er wat mij betreft drie zaken bovenuit:

  1. het succes van Ajax in de nationale en internationale competities;
  2. de enorme populariteit van de OranjeLeeuwinnen en merken daarmee hadden verbonden: er keken meer mensen naar de WK Finale (5,5 miljoen) dan naar Ajax – Tottenham Hotspur, (5,4 miljoen);
  3. het binnenhalen van de Grand Prix in Zandvoort.

Ajax plukt de vruchten van het succes en blijft groeien: Budweiser sloot een groot meerjarig contract met de Amsterdammers. De verkoop van Frenkie de Jong en Matthijs de Ligt levert meer dan € 150 miljoen op. De commotie over die bedragen en hun gigantische salarissen is veel minder dan voorheen. Zijn we eraan gewend geraakt of komt het door de uitstraling van deze twee ‘jongens’ die laten merken vooral heel veel van hun sport te houden?

Kan er iets beter? Ja, Kiki Bertens zou een grote sponsor verdienen, zeker als ze bereid is dat zelf beter te organiseren.

De verwachtingen voor de rest van het jaar zijn hooggespannen. Wat doen Ajax en Oranje op de velden, wie kwalificeert zich voor de Olympische Spelen? Op sport economisch terrein: wanneer is de GP Zandvoort en wie volgt (of volgen) KPN op als sponsor van de KNSB?

Er is veel energie in de markt van sportsponsoring, al zijn grote (A) merken vooral geïnteresseerd in de grote (triple A) properties en zijn die vaak al bezet zeker in specifieke branches zoals banken, verzekeraars, retailers en loterijen. Kortom genoeg om naar uit te kijken in de laatste 5 maanden van dit jaar.

De uitzending van BNR Zakendoen van 31 juli 2019 met host Thomas van Zijl is hier te beluisteren.

Over de invloed van sportsucces op de samenleving

In de items over sport & economie in BNR Zakendoen is er vanzelfsprekend veel aandacht voor de commerciële effecten van sport . In de uitzending van 1 mei ging het over de maatschappelijke effecten van sportsuccessen. Aanleiding daarvoor is de overrompelende wijze waarop Ajax de internationale voetbalwereld verrast.

Hoe manifesteert het succes van Ajax zich in ons dagelijks leven? Is het vooral voetbal dat die gevoelens in Nederland oproept? Hoe werkt dat in andere landen? Wat zijn de effecten van sportevenementen en successen op de sportbeoefening, op het individuele gevoel van mensen en op de cohesie in ons land?

Thomas van Zijl leidde het gesprek dat hier is terug te kijken. De podcast aflevering – te vinden op alle grote podcast platformen onder de noemer ‘Over sport en economie’ – vind je hier.

Over de export van Ons Voetbal

In de Johan Cruijff ArenA werd op 3 april 2019 het onderzoek ‘Trends in Export’ gepresenteerd. De uitzending van BNR Zakendoen kwam deze dag vanuit het stadion . Een goede aanleiding om in het sporteconomie item aandacht te besteden aan de export van ons voetbal.

Wat zijn de manieren waarop de Eredivisie en de clubs hun producten kunnen exporteren? Waarom is de Eredivisie een aantrekkelijk product? Wat levert dat op? Wat doen clubs zelf om hun inkomsten te vergroten? Thomas van Zijl stelde de vragen aan Marcel Beerthuizen van bigplans

De uitzending kun je hier terugkijken. Er is ook een podcast versie, die vind je hier.

Over eigen belang vs. algemeen belang (en Ajax in Madrid)

In BNR Zakendoen ging het over korte lontjes, eigen belang en korte termijn-politiek in de sport, wat lange termijn rendement in de weg staat. Ordinair gekonkel tussen Zandvoort en Assen over het binnenhalen van een groot sportevenement met raceautootjes. De kans dat een derde er met de buit vandoor wordt steeds groter. Rotterdamse twisten over Oude Kuip vs. Nieuwe Kuip. Wat is eigenlijk het risico, wat kan er misgaan? Veel haat in Zwolle en Eindhoven over het uitstellen van een competitiewedstrijd van Ajax. Dat kun je competitievervalsing noemen. Of een dappere poging de internationale belangen van het Nederlandse clubvoetbal te beschermen. Dat is in ieder geval gelukt weten we na gisteravond.

Kan het ook anders? Zeker, ook in Nederland, waar de vetes tussen gemeentes Amsterdam en Rotterdam om het binnenhalen van grote evenementen allang verleden tijd zijn. Zo kan het dus ook.

Als je een product (voor velen is dat vloeken in de kerk) verkoopt waarmee je continuïteit en groei wilt waarborgen, is de eerstkomende uitslag van ondergeschikt belang en samenwerking essentieel. Die opvatting mag je niet van sporters, trainers en fans verwachten maar wel van de mensen die de sport besturen.

De uitzending begon met aandacht voor de impact van de legendarische 1 – 4 overwinning van Ajax op Real Madrid.

Thomas van Zijl leidde de discussie, Zakenpartner was deze uitzending Lieve Declercq van SPIE.

De uitzending is hier te bekijken; hier vind je de podcast.

Over voetbaleconomieën

De enorme kapitaalgroei in het internationale voetbal zorgt ervoor dat grote mondiale consultancies hun pijlen richten op de sector. Zowel KPMG als Deloitte brengen jaarlijks een rapport uit over de ontwikkelingen in de Europese voetbalindustrie.

In BNR Zakendoen van 13 februari 2019 ging het over de ontwikkelingen in het Europese voetbal. Welke trends zijn waarneembaar? Hoe staan de Nederlandse clubs ervoor? Wat zijn de verwachtingen voor de toekomst van het Europese clubvoetbal?

Thomas van Zijl stelde de vragen. Jacqueline Zuidweg was de Zakenpartner deze uitzending.

De uitzending kun je hier terugkijken en hier terugluisteren.

Over de opkomst van Azië

Of het nu om sponsoring, de organisatie van grote evenementen, het verkrijgen van meerderheidsbelangen in sportorganisaties, de aankoop van uitzendrechten of het ontwikkelen van nieuwe commerciële initiatieven gaat: Aziatische overheden en bedrijven veroveren een dominante positie in de mondiale sportwereld.

PeyongChang 2018, Tokyo 2020, Beijing 2022: drie opeenvolgende Olympisch Spelen vinden plaats in Azië. Dit jaar organiseert Japan de Rugby World Cup en in 2020 gaat de Formule 1 naar Hanoi. President Xi Jinping wil dat China in 2025 de grootste sporteconomie ter wereld is met een omzet van $ 850 miljard. Chinese bedrijven als de Wanda Group en Alibaba van Jack Ma kochten en kopen grote belangen in sportorganisaties en commerciële marktpartijen overal ter wereld. Japanse bedrijven als Rakuten en Soft Bank zetten in op sport als investeringsvehikel.

De opkomst van Aziatische grootmachten in de sportwereld lijkt niet te stuiten. Wat valt er op? Wat valt er te leren? Zijn er kansen voor Nederland? In de uitzending van 23 januari 2019 ging het sport & economie-item in BNR Zakendoen over de ontwikkelingen in de sportindustrie in Azië. Presentator en sportkenner Thomas van Zijl stelde de vragen, Jacqueline Smit van Rockportink was deze uitzending de Zakenpartner.

De uitzending kun je hier bekijken en hier beluisteren.

Over de Staat van Sportsponsoring

Eind december is een goed moment voor reflectie. Reden om in BNR Zakendoen van 12 december aandacht te besteden aan de Staat van Sportsponsoring.

Hoe staat het er voor met de sector waar zo’n 430 miljoen in omgaat en waar de effecten van de recessie nog steeds voelbaar zijn? Waar gaat het goed? Wie heeft het moeilijk? Hoe staat sportkoepel NOC*NSF ervoor? Wat zijn aanbevelingen voor partijen die het zwaar hebben? Thomas van Zijl stelde zoals altijd de vragen.

De uitzending is hier te bekijken en hier te beluisteren.

In de laatste uitzending van 2018, op woensdag 19 december, kijken we terug op de uitspraken die er in het afgelopen jaar zijn gedaan.

Wat verandert er nu er niets verandert in de Eredivisie?

Opinie voor SportNext naar aanleiding van de besluitvorming van de Eredivisie inzake de ‘veranderagenda’.

Als je het persbericht van de Eredivisie leest, zie je dat er wat veranderingen worden ingevoerd. Het is lief van Jan de Jong dat hij dit een evolutie noemt en geen revolutie. Als je beseft dat er in allerlei gremia twee jaar aan is gewerkt en dit alles is, kun je het eindresultaat niet anders dan teleurstellend noemen.

Is dat een groot probleem? Gaat er nu iets mis? Nee, voetbal houdt niet op te bestaan, ook de Eredivisie niet.

Daalt Oranje hierdoor af naar de onderste regionen van de FIFA-ranglijst? Ook niet. Onze ongeëvenaarde infrastructuur van voetbalverenigingen zal ervoor zorgen dat er telkens weer nieuwe talenten komen bovendrijven.

Wat gaat er dan wel gebeuren?

Vergelijk het maar met Kodak en Nokia, ondernemingen die marktleider waren in hun sector en die te laat zijn begonnen met innoveren. Alle seinen stonden op rood, maar de bestuurders wilden het niet zien. Met als gevolg de volledige ontmanteling van die bedrijven.

De noodzakelijke innovatie van de Eredivisie heeft niet alleen te maken met een kwaliteitsimpuls op het veld. Het gaat vooral om het totale aanbod van het vrijetijdsproduct dat Eredivisie is.

Als je met die bril kijkt, zie je allerlei gevaren opdoemen, die ervoor zorgen dat de aantrekkingskracht zal afnemen. Als het verschil tussen topclubs (Ajax en PSV) en de rest steeds groter wordt, als de spanning daardoor vermindert, als de kwaliteit op het veld minder wordt, als we op een andere ondergrond spelen dan de top in de sector, als we in de breedte de aansluiting met de rest van Europa verliezen, als we minder helden in eigen land hebben, als de faciliteiten in de stadions niet beter worden, is het niet moeilijk te voorspellen dat de interesse van stadionbezoekers, kijkers en volgers zal afnemen. Die wijken dan uit naar voetbal in andere landen, naar andere sporten of naar ander aanbod van vermaak. Met als gevolg dat de Eredivisie minder interessant wordt voor zenders, sponsors en investeerders. Minder interesse en minder aandacht betekent automatisch minder geld, slechtere faciliteiten en erosie van het product. Om die neerwaartse spiraal te voorkomen moet er veranderd worden in de Eredivisie, nu nog de meest aantrekkelijke en vooraanstaande sportcompetitie in ons land.

Wie gaan er in de Eredivisie het meeste problemen krijgen als er niets verandert? Ik denk dat de ontwikkelingen in retail een goed beeld geven. Het hogere segment (de Bijenkorf) en het lagere segment (Action) zullen overleven. Maar alles wat in het midden zit (V&D) gaat eraan. Vrij vertaald naar het voetbal: Ajax en PSV worden groter en rijker, Excelsior en FC Emmen houden met weinig middelen (en kunstgras) hun clubje wel in stand. Maar AZ, Vitesse en FC Utrecht krijgen het steeds moeilijker om hun kwaliteitsniveau te handhaven.

Of daardoor de wereld vergaat? Gelukkig niet. Het is alleen jammer dat ‘ons voetbal’, want dat is wat de Eredivisie is, zijn waarde als belangrijkste bijzaak in het leven gaat verliezen.

Grote commerciële sporten zoals NFL en NBA werken continu aan hun businessmodel en hun aanbod: om interessant te blijven, om nieuwe doelgroepen te binden, om (commercieel) aantrekkelijker te worden. Dat lukt hier dus niet. Eigen club eerst. Dat kun je de verantwoordelijken niet eens kwalijk nemen.

De organisatiestructuur van de Eredivisie staat iedere verandering in de weg. Het poldermodel functioneert niet meer. Het past bij sport dat iedereen een stem heeft. Het past niet bij een bedrijfstak dat iedere stem even zwaar telt.

De oplossing? Een verlicht despoot. Iemand die de sleutels krijgt en de toekomst mag bepalen met het mandaat van alle achttien.

Wie dat moet zijn? In ieder geval iemand van buiten het voetbal. Met veel ervaring in de entertainmentwereld. Iemand die snapt dat daadkracht en innovatie vereist is om verschil te maken.

Marcel Beerthuizen is directeur van bigplans en adviseert het bedrijfsleven over sponsoring en andere vormen van partnership marketing.

Gepubliceerd op de site van SportNext op 16 november 2018.

Over the All Blacks (en Ajax in Amerika)

In BNR Zakendoen ging het op 14 november 2018 over the All Blacks, het nationale rugbyteam van Nieuw-Zeeland, dat is uitgegroeid tot één van de sterkste sportmerken ter wereld. Waarom is het zo’n sterk merk, hoe bouw je dat en hoe houd je het sterk? Thomas van Zijl stelde zoals altijd de vragen.

Deze uitzending was Elke Doets de Zakenpartner, die een vraag stelde over Ajax dat Amerika wil veroveren.

Het item is hier te zien en hier te beluisteren.