Over cult en commercie

Cult staat voor een subcultuur, voor een levensstijl. Een cultstatus ontstaat als iets of iemand de status van verering bereikt bij een (kleine) intens betrokken groep liefhebbers.

In de sport zijn er talrijke voorbeelden van clubs, sporters, coaches, commentatoren en evenementen die de cultstatus hebben verworven. In de hedendaagse sport biedt dat ook commerciële kansen. Kan dat wel, mag dat wel of is cult en commercie een contradictio in terminis?

In BNR Zakendoen ging het op 4 december over cult en commercie in de sport. Met presentator Thomas van Zijl en Zakenpartner Lieve Declercq.

De uitzending kun je hier bekijken en hier beluisteren.

Over Formule-E

Afgelopen weekend ging de zesde editie van de Formule-E van start, de mondiale koningsklasse voor elektrische racewagens. In vergelijking met het eerste seizoen 2014/2015 is er veel veranderd. Toen reden de auto’s niet harder dan 200 kilometer per uur, inmiddels is dat 280 kilometer. In dat eerste seizoen werd er tijdens de race van auto gewisseld vanwege het vermogen van de batterijen. Nu duurt de race 45 minuten en 1 ronde met één bolide. Naast Fan Boost, waarmee fans vijf coureurs extra power kunnen geven, is er ook de Attack Mode, een gamefication modus in het parcours waarmee de coureurs eveneens meer energie krijgen en eenvoudiger kunnen inhalen.

Formule-E richt zich op de Millennials, de ePrixs vinden plaats op een stratencircuit in wereldsteden als Mexico City, Parijs, New York, Santiago en Londen. Ook sponsors vinden de weg naar Formule-E. Er is een titelsponsor (ABB) en er zijn vele evenement- en teamsponsors. Heineken heeft de kracht van Formule-E herkend. Automerken als Mercedes-Benz en Porsche zijn dit seizoen ingestapt omdat ze de sport kunnen gebruiken als laboratorium voor innovatie. Steeds meer innovaties uit Formule-E vinden hun weg naar de consument, zoals regeneratief remmen, de verhoogde topsnelheid, batterijefficientie en oplaadsnelheid.

De kans is groot dat Max Verstappen eerder wereldkampioen wordt dan Nyck de Vries of Robin Frijns, de twee Nederlanders in Formule-E. Maar dat Formule-E uiteindelijk Formule 1 gaat overstijgen, lijkt gezien de ontwikkelingen in de maatschappij en de auto-industrie een kwestie van tijd.

De uitzending stond onder leiding van Thomas van Zijl, de Zakenpartner was Inge Brakman. De video van de uitzending (duur 6’30”) vind je hier, de podcast vind je hier.

Alle uitzendingen van BNR Zakendoen zijn als podcast te beluisteren via je favoriete podcast platform onder de titel ‘Over sport en economie’.

Over Ajax

Een bizarre Champions League wedstrijd met bizarre statistieken in de avond van 4 november 2019 vormde de aanleiding om op 5 november in het sporteconomie-item in BNR Zakendoen aandacht te besteden aan hoofdrolspeler Ajax.

Ajax is in ieder geval financieel de Eredivisie aan het ontstijgen en blijft grenzen verleggen, zowel op het veld als daarbuiten. Wat betekenen de Europese successen voor het merk Ajax? Hoe verhoudt de club zich tot de rest van de Eredivisie? Wat is het gevolg van de grote verschillen? Wat zijn uitdagingen en groeimogelijkheden voor Ajax? Hoe ga je als prominent merk om met je maatschappelijke rol?

Thomas van Zijl stelde de vragen vanaf de Export Beurs in Breda, Marcel Beerthuizen antwoordde vanuit de BNR-studio in Amsterdam. De video van de uitzending kun je hier terugkijken. De audio-opname is ook gepubliceerd als podcast en vind je hier.

Over scheidsrechters, commercie en de media

Een goede scheidsrechter valt niet op bij de wedstrijd die hij arbitreert. Als een goede regisseur die de strijd in de juiste banen leidt en zorgt voor een rechtvaardig verloop van de twee- of meerstrijd.

Buiten het strijdtoneel vallen scheidsrechters des te vaker op en dat hebben we het in Nederland met name over de leidsmannen in het voetbal. Zij zijn dagelijks onderwerp van gesprek door hun beslissingen op het veld en steeds vaker door hun optredens buiten het veld door hun opinies in talkshows, bedrijfspresentaties, boeken, YouTube-kanalen en theatershows. Ook de baas van het corps geeft iedere week zijn eigen mening, hetgeen de eenduidigheid niet altijd tegen goede komt…

Je mening geven is niet in iedere sport toegestaan. Damian Steiner, de gold-badge umpire van de Wimbledon finale van dit jaar, werd ontslagen vanwege het geven van een interview. Daar had hij toestemming voor moeten vragen. De ATP was onverbiddelijk: wegwezen.

Dat scheidsrechters ook rolmodellen zijn, laat (’s werelds beste) rugby referee Nigel Owens zien; de Welshman is een prominent vertegenwoordiger van de LGBT-community nadat hij in 2007 uit de kast was gekomen.

Er wordt in allerlei sporten gebruik gemaakt van technologie om de scheidsrechter te ondersteunen. Dat helpt maar zorgt ook voor extra discussie. In het Amerikaanse honkbal wordt in de Atlantic League gebruikt gemaakt van TrackMan, een 3-D Doppler radar die de scheidsrechter laat weten of de bal slag of wijd is en die accurater is dan de mens, die een score van 88% haalt. Een goede ontwikkeling? Ik denk van wel. Eén ding is zeker: van robots in talkshows zal het voorlopig niet komen. 

BNR Zakendoen ging op 2 oktober 2019 over scheidsrechters, commercie en de media. Onder leiding van Thomas van Zijl met assistentie van Désirée van Boxtel. De video en podcast van de uitzending vind je via de linkjes.

Over trends in eSports

In de gaming industrie gaat volgens onderzoeksinstituten $ 150 miljard om, in eSports, de competitieve wedstrijdvariant naar verluidt bijna $ 2 miljard. Als je de vakmedia over sport en economie volgt, lees je iedere dag berichten over eSports.

Het is een enorm groot speelveld, met allerlei soorten segmenten, met verschillende doelgroepen met eigen helden en regels. Op het terrein van sponsoring gebeurt er veel. Aanvankelijk waren het de usual suspects (in eSports speak ‘endemic brands’ genoemd) die instapten, zoals bijvoorbeeld Intel. Daar kwamen wat later fast food en energie- en frisdrankjes bij. De miljarden acquisitie van Twitch door Amazon betekende een nieuwe injectie voor eSports en inmiddels stappen ook grote merken als Louis Vuitton en Mercedes-Benz in de wereld waarin je in ieder geval grote groepen jonge mannen kunt bereiken. Mits je je als merk aan de spelregels houdt, want anders word je genegeerd of in het slechtste geval uitgekotst.

Er zijn ook al in Nederland mooie cases te vinden, zoals #myfirstblood campagne, een samenwerking tussen Sanquin Bloedvoorziening en Riot Games dat werd georkestreerd door het bureau 2Basics.

Esports is een onderwerp waarmee je met gemak een uur BNR Zakendoen kunt vullen. Het wekelijks item telt echter slechts zeven minuten en die werd op woensdag 25 september gebruikt om te praten recente ontwikkelingen. Het ging over FIFA20, over Virgil en Cristiano, over Piemonte Calcio (wie?), over de marketing van FIFA, over de waarde van voetbalgames voor het betaalde voetbal, over League of Legends, over de ontwikkelingen op het terrein van sponsoring, over de spelregels voor sponsors en over de (wat mij betreft gedateerde) vraag of eSport sport is en of eSporters atleten zijn.

Thomas van Zijl leidde de discussie. De Zakenpartner was deze uitzending Ageeth Telleman van Twijnstra Gudde die ook de voorzitter is van de Amsterdamse Sportraad. De video van de uitzending is te vinden op het YouTube-kanaal met alle uitzendingen, de podcast vind je hier.

Over sponsorerosie

“Sponsoring is geen logo’s plakken.” Hoe vaak hoor je dat niet voorbijkomen? Immers, sponsoring biedt zoveel meer. Toch is logoplakken nog steeds een populaire bezigheid. Met name in de sport, het sponsordomein dat bereik en zichtbaarheid (exposure) voorheeft op andere domeinen. Dat voordeel heeft ook een groot nadeel. Namelijk dat reclame-uitingen een toevluchtsoord worden voor korte termijn tactiek en de strategische lange termijn implicaties worden vergeten.

Alles wat verkocht kan worden staat in de etalage van de sportmarketeers en het tenue is een belangrijk artikel dat je kunt volplakken met logo’s en beeldmerken. Shirts, broekjes, kousen en andere accessoires worden verkaveld in steeds kleinere percelen. Daarmee wordt sportsponsoring een vorm van buitenreclame in plaats van het impactvolle marketingcommunicatie-instrument dat mensen kan raken in harten en hoofden. Het gevolg is een neerwaartse spiraal. De opbrengst neemt af en een belangrijke waarde (associatie met het gesponsorde merk) verdampt. Bovendien registreert vrijwel niemand al die kleine logo’s zoals onderzoek van bijvoorbeeld Nielsen Sport duidelijk maakt. Nog verontrustender is dat de aantrekkingskracht van de betreffende sport devalueert en aansprekende sponsors afhaken.

Wie kan dit oplossen? Je mag het niet verwachten van de commerciële managers en sportmarketeers die elke dag op pad worden gestuurd om geld te vinden om gaatjes te vullen. De oplossing ligt bij de toezichthouders van sportorganisaties die met strakke regels hun sport moeten beschermen tegen uitholling en kwaliteitsverlies en het vertrouwen moeten hebben dat een strategie die gebaseerd is op de volledige kracht van sportsponsoring op termijn veel meer oplevert.

Als het zo doorgaat raakt het commerciële model van de sport dermate uitgeput dat er niets meer kan groeien op grond die eens zo vruchtbaar was.

Deze column is verschenen in Sponsorreport van 24 september 2019.

Over de Rugby World Cup

De Rugby World Cup wordt sinds 1987 georganiseerd en is dus nog een betrekkelijk jong kampioenschap als je dat vergelijkt met WK’s in andere sporten. In ruim 30 jaar is het uitgegroeid tot een van de meest bekeken sportevenementen ter wereld en dan vooral in Angelsaksisch georiënteerde landen.

RWC 2019 wordt in 12 steden in Japan georganiseerd en is het eerste rugby wereldkampioenschap dat in Azië wordt gehouden. Men verwacht meer dan 400.000 internationale bezoekers die het 44 dagen durende evenement zullen bezoeken.

Het is de grootste en laatste testcase voor de Olympische Spelen die over iets meer dan 300 dagen beginnen. In BNR Zakendoen ging het sport & economie-item over de Rugby World Cup: over de sport, over de favorieten, over de sponsors, over de economische impact en over rugby in Nederland.

Thomas van Zijl stelde de vragen samen met Zakenpartner Jacqueline Zuidweg. De video van de uitzending vind je hier, de podcast vind je hier. Alle podcasts van BNR Zakendoen-items over de commercie van sport zijn te vinden via je favoriete podcast app. Zoek op ‘Over sport en economie’.

Over investeringsfondsen en incubators in de sport

Er wordt al jarenlang door allerlei partijen geïnvesteerd in sport, maar er is een ontwikkeling dat ook steeds meer sportorganisaties zelf fondsen opzetten of samenwerking zoeken. Het zijn sportbedrijven zoals de NBA, Bundesliga, FC Barcelona en Manchester City Group die inzien dat de strijd op de markt van entertainment en vrije tijd steeds groter wordt en dat zij zich moeten blijven ontwikkelen om bestaande en nieuwe doelgroepen aan zich te binden.

In BNR Zakendoen van 11 september 2019 bespraken we de trends en ontwikkelingen op dit terrein. Met Thomas van Zijl en Zakenpartner Wendy van Ierschot.

De uitzending is hier te bekijken en hier te beluisteren.

Over shirtsponsoring

Sportsponsoring is geen logo’s plakken hoor je vaak. Want sport biedt zoveel meer. Toch worden sporttenues steeds vaker gevuld (of: vervuild) met logo’s in allerlei kleuren en formaten. Kan de sport niet anders? Moet het anders? Haken de corporates hierdoor af of is de sport tot deze aanpak gekomen omdat de corporates zijn afgehaakt? Wat is het effect op de uitstraling van de gesponsorde? En op de herkenning van de sponsors? In BNR Zakendoen ging het op woensdag 4 september 2019 over shirtsponsoring in binnen- en buitenland.

Edwin Mooibroek was deze uitzending de vragensteller, de Zakenpartner was ditmaal Conny Dorrestijn van Bankify. De podcast van de uitzending vind je hier en is ook te vinden via je favoriete podcast platform. Zoek dan op ‘Over sport en economie’.

Over oude en nieuwe stadions

De ravage in het AFAS Stadion en ontwikkelingen in het dossier van het nieuwe Feyenoord Stadion waren aanleiding om in BNR Zakendoen aandacht te besteden aan ontwikkelingen op het terrein van de bouw en de inrichting van (voetbal)stadions.

Stadions kennen we al van de oude Grieken en Romeinen, met het iconische Colosseum dat nog steeds model staat voor moderne stadions: de vorm, meerdere ringen met speciale segmenten voor VIP’s en tientallen in- en uitgangen om de veiligheid van de toeschouwers te garanderen.

Hoe belangrijk een eigen huis voor een club is, blijkt uit de gevolgen van de ravage die in het AFAS Stadion van AZ is ontstaan. Het is een enorme uitdaging om er een sportief en financieel succesvol seizoen van te maken. De ‘ramp’ kent mogelijk ook positieve gevolgen, zoals het versterken van de saamhorigheid tussen spelers, fans en sponsors.

Ook werd de stand van zaken in het dossier ‘Nieuwe Kuip’ besproken, waarvan de bouw april 2020 zou moeten aanvangen.

Verder was er gesproken over financieringsvraagstukken, ontwikkelingen in het buitenland en over de mogelijkheden van naamgeving van stadions.

Vanwege de vakantie van Thomas van Zijl presenteerde Edwin Mooibroek deze uitzending, Wendy van Ierschot van VIE People was de Zakenpartner. De video vind je hier, de podcast vind je hier.