Over het failliet van Financial Fair Play

In februari sanctioneerde de UEFA Premier League-club Manchester City met een boete van € 30 miljoen en twee jaar uitsluiting van deelname aan het miljardenbal UEFA’s Champions League. Aanleiding hiervoor was het overtreden van de Financial Fair Play regels, ingesteld door de UEFA in 2011 met als doel oneerlijke concurrentie te voorkomen. Inkomsten en uitgaven moeten met elkaar in balans zijn, clubs mogen slechts een beperkt verlies hebben en dat mag niet onbeperkt worden aangevuld door investeerders.

Manchester City had dat wel gedaan, zo bleek volgens de UEFA uit documenten die onder meer door Football Leaks en Der Spiegel in de publiciteit waren gebracht. Hoofdsponsor Etihad Airways zou op papier een sponsorcontract van € 80 miljoen hebben afgesloten terwijl 90% van dat bedrag werd betaald door de eigenaren, de Abu Dhabi United Group.

De straf van de UEFA betekende een enorme klap voor City: het niet deelnemen aan de Champions League zou op basis van de resultaten in het verleden zo’n € 200 miljoen inkomstenverlies opleveren. Bovendien zou de aantrekkingskracht van de club op trainer Guardiola en sterspelers enorm afnemen met een mogelijke uittocht tot gevolg.

Manchester City ging in beroep bij het internationale sporttribunaal CAS. De inzet was dus hoog voor de club, maar ook voor de UEFA die het opnam tegen een van de grote voetbalclubs in Europa. De UEFA handelt dit soort zaken normaal gesproken met eigen juristen af, maar voor deze zaak werden advocaten ingezet.

Afgelopen maandag was de uitspraak van het CAS en het leverde de wellicht ‘belangrijkste overwinning ooit’ voor Manchester City op. UEFA is in het ongelijk gesteld (de officiële uitspraak moet nog gepubliceerd worden); er waren geen overduidelijke malversaties op het terrein van sponsoring. Bovendien was een deel van de aanklacht verjaard, want ouder dan vijf jaar. City kreeg nog wel een tikje op de vingers vanwege het niet mee werken aan het onderzoek van UEFA: een boete van € 10 miljoen, die ze lachend zullen betalen, vanuit Abu Dhabi neem ik aan.

Het betekent een enorme klap in het gezicht van de UEFA, die het stigma van tandeloze tijger niet van zich af kan schudden. Concurrenten van City noemen de uitspraak onbegrijpelijk. Het is wel duidelijk dat de Financial Fair Play-vereisten hiermee onder druk komen te staan en dat ook in het voetbal gaat gelden dat wie betaalt ook alles kan bepalen. De krachtsverhoudingen in het Europese voetbal laten dat beeld overigens al jarenlang zien.

De UEFA heeft de Champions League als belangrijkste verdienmodel en wordt bij de organisatie daarvan continu onder druk gezet door de rijke clubs uit Engeland, Spanje, Duitsland, Italië en Frankrijk. Dat gaat over het aantal deelnemers uit die landen en over de verdeling van de sponsor- en mediagelden. De druk op UEFA zal nu nog meer toenemen. Voetbal gaat steeds meer op de echte (zaken)wereld lijken…

In BNR Zakendoen #sporteconomie ging het op woensdag 15 juli 2020 over het failliet van Financial Fair Play. Thomas van Zijl stelde de vragen. De podcast van de uitzending kun je terugluisteren via deze link.

Wow! Meer dan 10.000 podcast plays (and counting…)

Het voelt als een mooie mijlpaal: de podcasts van de rubriek ‘Over sport en economie’ in BNR Zakendoen zijn meer dan 10.000 keer beluisterd.

Op 28 september 2019 begon ik met het plaatsen van de uitzendingen. De samenwerking met BNR dateert al van veel eerder. De eerste uitzending was op 15 maart 2017, toen Thomas van Zijl BNR Zakendoen nog samen met Annette van Soest presenteerde.

De eerste uitzending in de podcast serie is van 3 januari 2018. Aanvankelijk kwam de rubriek tweewekelijks aan bod. Vanwege het grote aantal onderwerpen dat zich wekelijks aandient en de positieve reacties op de uitzendingen wordt ‘Over sport en economie’ vanaf 29 augustus 2018 wekelijks uitgezonden.

Inmiddels zijn we vanaf januari 2018 94 afleveringen verder. Het is een feest om de afleveringen met Thomas van Zijl te maken. Iedere week kiezen we een onderwerp dat gebaseerd is op de actualiteit en proberen we de ontwikkelingen te duiden en in perspectief te plaatsen. Thomas is scherp en snel en heeft een enorme kennis van sport en alles wat daarmee te maken heeft. Dat zorgt voor energie en plezier, althans bij de makers. Hopelijk wordt dat overgedragen op de luisteraars, die het vanzelfsprekend niet eens hoeven te zijn met wat er wordt verkondigd.

Ter viering van de 10.000ste play vermeld ik aan de hand van de analytics van platform Anchor de Top 3 van best beluisterde afleveringen. Voor de goede orde: alle uitzendingen zijn ook via de website van BNR terug te luisteren, maar die cijfers zijn niet verwerkt in onderstaand overzicht.

Het ‘Anchor’ goud gaat naar de uitzending van 27 februari 2019: ‘Over sporters en coaches die (te) veel verdienen‘. Aanleiding voor deze uitzending was het nieuwe salaris van Diego Simeone, coach van Atletico Madrid: €3,3 miljoen per maand. Hij is de best betaalde voetbaltrainer in Europa. Er zijn nog grotere verdieners zoals Leonel Messi; inmiddels € 130 miljoen per jaar, waar hij deze corona-maanden een groot deel van moet inleveren. Verdient Messi te veel of krijgt hij te weinig? Is de beloning van atleten en coaches te rechtvaardigen of is het pervers? Het is in ieder geval nogal een groot verschil met premier Rutte (€ 160.000 per jaar) of een directeur van een gemiddeld goed doel (rond de € 100.000 per jaar). In de uitzending ontspon zich een interessante discussie. Die discussie werd ook voortgezet op het internet en dan met name op LinkedIn, waar posts over de afleveringen van de rubriek worden geplaatst. De twee LinkedIn-posts over dit overwerp werden meer dan 160.000 keer gelezen, 484 keer geliked en 43 keer van commentaar voorzien. Het is een onderwerp dat altijd discussie zal oproepen. Dat was al zo in de beginjaren van de betaalde sport en dat is nog steeds zo, zeker nu we in de grootste crisis na de Tweede Wereldoorlog zitten.

Het zilver is voor de uitzending die ging ‘Over shirtsponsoring‘. Dat was op 4 september 2019. De toenemende ‘vervuiling’ van sporttenues en het lange termijn effect van dat beleid vormde de aanleiding voor dit thema. Ongetwijfeld wordt het de komende maanden nog actueler; de kans groot is dat de sport in de jacht op geld tenues en andere plekken verder gaat volplakken met allerlei grote en kleine logo’s.

De Top 3 wordt afgesloten met de uitzending van 13 februari 2019. Die ging ‘Over voetbaleconomieën‘, naar aanleiding van de jaarlijkse rapportages van Deloitte en KPMG over de financiële cijfers van het Europese voetbal.

Sport en economie gaat dus vaak over voetbal en geld. Dat is niet vreemd, want het is veruit de populairste sport, het domein waar het meeste gebeurt en waar dus ook veel van te vinden is. Maar ook allerlei andere onderwerpen kwamen aan bod. Ik zal daar de komende weken nog wat aandacht aan besteden.

‘Over sport en economie’ stopt zeker niet. Vanaf de start van de rubriek dienen de onderwerpen zich wekelijks op een presenteerblaadje aan. Dus blijf luisteren, hopelijk brengt het je informatie en inspiratie. Hoe dan ook: wordt vervolgd.